က်ေနာ္ ငယ္စဥ္ဘ၀ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေလာက္ကတည္းက ကဗ်ာေရးသည္။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ၁၀ တန္း ေက်ာင္းသားဘ၀မွာ က်ေနာ္တို႔ ေက်ာင္းသားေတြစုၿပီး ကဗ်ာစာအုပ္ထုတ္ဖို႔ လုပ္ခဲ့ဖူးသည္။ ေနာက္ ေတာ္လွန္ေရးေဒသသို႔ ေရာက္လာသည္။ ေရာက္သည့္ေနရာက ကဗ်ာေတြ၊ စာေတြ ရွိသည့္ေနရာ။ ကုိတုိက္ေမာင္းတုိ႔ႏွင့္ ဆံုေတြ႔ရသည္။ လက္ေရး ကဗ်ာစာအုပ္ေတြကို ေရွ႕တန္းစခန္းေတြမွာပင္ ေရးသား ထုတ္ေ၀ျဖစ္ၾကသည္။ “ရဲရင့္ဂလက္စီရဲ႕ အထၳဳပၸတၱိ” …. စသည္။ ေတာ္လွန္ေရး နယ္ေျမတြင္ က်ေနာ္ေရးသားခဲ့သည့္ ပထမဆံုးကဗ်ာက “ေနညိဳညိဳ ဧရာမငိုနဲ႔” ဆိုသည့္ကဗ်ာ။ ထိုကဗ်ာကို ေဒါင္းအိုးေ၀ စာေစာင္သို႔ပုိ႔ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ပါလာသည့္ ထိုကဗ်ာကား ….. ထားေတာ့။
ေနာက္ေတာ့ ျပည္ၿမိဳသား အရွည္ႀကီး ေတာခိုလာသည္။ သူႏွင့္အတူ ျပည္ၿမိဳ႕သား ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္၏ ကဗ်ာေတြကို လက္ေရးႏွင့္ ကူးယူထားသည့္ မွတ္စုစာအုပ္ပါလာသည္။ ထုိစာအုပ္သည္ ေတာ္လွန္ေရးနယ္ေျမထဲေရာက္သည့္အခ်ိန္က ပထမဆံုး ဖတ္ရသည့္ ကဗ်ာစာအုပ္ျဖစ္သည္။ ျပည္တြင္းတြင္ ေနစဥ္က ဆရာေခ်ာႏြယ္ကဗ်ာေတြကို ဖတ္ရေသာ္လည္း ဤမွ်ေလာက္ တထိုင္တည္း မ်ားမ်ားစားစားကုိ မဖတ္ဖူးခဲ့။ ဆရာေခ်ာက က်ေနာ္တို႔ကို ဖမ္းစားသြားခဲ့ၿပီ။ ကိုတိုက္ေမာင္းကေတာ့ ဆရာေခ်ာ ကဗ်ာ ေတြဖတ္ၿပီး “က်ေနာ္တို႔ေတာ့ က်န္ခဲ့ၿပီဗ်ဳိးးး” လို႔ဆိုလာသည္။ ဆရာေခ်ာရဲ႕ ကဗ်ာေတြ က်ေနာ္တို႔အေပၚ ဒုတ္ဒုတ္ထိ စိုက္၀င္ခဲ့သည္ကေတာ့ ေသခ်ာသည္။
ထိုစဥ္က က်ေနာ္တို႔ေနသည့္ေနရာက “လူမ်ဳိးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔ဒီမိုကေရစီ တပ္ေပါင္းစု (လပဒတ)” တည္ရာေနရာ။ ထိုေနရာတြင္ ေနၾကသူမ်ားကလည္း စာဖတ္ၾကသူေတြ၊ စာဖတ္နာသူေတြ၊ စာစံုဖတ္သူေတြ။ ဂ်ဴးရဲ႕ “မရွိမျဖစ္မိုး” လည္း ဖတ္ႏုိင္သည္။ “႐ုပ္ကမာၻ” လည္း ဖတ္ႏုိင္သည္။ ေနာက္ေတာ့ ထုိတပ္ေပါင္းစုက “ေသနတ္သံ ဂ်ာနယ္” ဟူ၍ ထုတ္လာသည္။ ထုိဂ်ာနယ္တြင္ စာေတြ၀င္ေရးၾကသည္။ မွတ္မိေနသည္က ထိုဂ်ာနယ္ကို ကုိင္တြယ္သူ အယ္ဒီတာက ရဲေဘာ္ေအးသန္း။ ေဆာင္းပါးတေစာင္ေရးသည္။ “က်ေနာ္သိေသာ ကြန္ျမဴနစ္၀ါဒ”။ ထိုေဆာင္းပါးသည္ အျခားက်ေနာ္ႏွင့္ အတူေရးသူမ်ားၾကားမွ တပုဒ္လံုး ပါ၀င္ခြင့္ရခဲ့သည့္ ေဆာင္းပါးျဖစ္သည္။ ဂုဏ္ယူလိုက္မိသည္ကို ႐ိုးသားစြာ၀န္ခံလိုပါသည္။ ေနာက္တအုပ္တြင္ေတာ့ ကဗ်ာေရးျဖစ္သည္။ “ကမာၻပုတ္ျခင္း”။ ထိုေခါင္းစည္းကို က်ေနာ္ေပးခဲ့သည္ေတာ့မဟုတ္။ က်ေနာ့္ေတာင္းဆိုခ်က္ျဖင့္ အရွည္ႀကီးေပးခဲ့သည့္ ေခါင္းစည္းျဖစ္သည္။ ထိုကဗ်ာ ဂ်ာနယ္သို႔ သြားေပးသည့္အခါ အယ္ဒီတာ ရဲေဘာ္ေအးသန္းက “ခင္ဗ်ားေပးတဲ့ကဗ်ာကို က်ေနာ္ေတာ့ သိပ္နားမလည္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကဗ်ာေကာင္းလို႔ေတာ့ ထင္တယ္” ဆိုၿပီး ျပံဳး၍ေျပာသည္။ ေနာက္စာအုပ္ထြက္ေတာ့လည္း ပါလာပါသည္။ ထုိကိစၥကို အခု ျပန္စဥ္းစား မိေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ရွက္ကိုးရွက္ကန္းျဖစ္မိသည္။ “ေသနတ္သံ ဂ်ာနယ္” ကုိ အယ္ဒီတာလုပ္ေနသည့္ ရဲေဘာ္ေအးသန္းသည္ ကဗ်ာဆရာေအာင္ၿငိမ္း ျဖစ္ေနသည္ကို ေနာင္ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ၾကာမွ သူ၏ လံုးခ်င္း ကဗ်ာစာအုပ္ထြက္လာေတာ့မွ သိရေတာ့သည္။ က်ေနာ္က ထိုသို႔ျဖင့္ ႏံုပါသည္။ မည္သို႔ပင္ ႏံုခဲ့သည္ျဖစ္ေစ ရဲေဘာ္ေအးသန္းသည္ က်ေနာ္၏ ပထမဆံုး အယ္ဒီတာ ျဖစ္သည္ဆုိသည္ကုိေတာ့ ယေန႔တုိင္ စိတ္ထဲစြဲေနမိသည္။
ေနာက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တပ္ဂြင္ေျပာင္းရသည္။ ေဒါင္းဂြင္။ ထုိတြင္လည္း ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ ထုတ္ၾကျပန္သည္။ “လက္က်န္ရွင္းတန္း” … စသည္။ ေပါက္သည့္ စာအုပ္ဟု ေျပာရမည္ထင္သည္။ လူႀကိဳက္မ်ားခဲ့ပါသည္။ ညိဳထက္ (လမ္းသစ္ဦး) ဆိုသည့္ ကေလာင္အမည္ကို ထိုစာအုပ္တြင္ စတင္ယူခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေဒါင္းဂြင္ေရာက္မွ ကဗ်ာဆရာ ကုိၿငိမ္းေ၀ႏွင့္ ဆံုျဖစ္ၾကသည္။ ကုိၿငိမ္းေ၀ႏွင့္ ဆံုသည့္အခ်ိန္ထိ က်ေနာ္က ဆယ္ေက်ာ္သက္။ ကိုတိုက္ေမာင္းႏွင့္ သူ အေတာ္ေလးကို အေပးအယူ တည့္ၾကသည္။ “ႏွင္းဆီ၀ုိင္” ဆိုသည့္ ကဗ်ာ၀ုိင္းကိုပင္ ထူေထာင္ခဲ့ၾကသည္။ သူတို႔ ၂ ေယာက္ စကားေျပာပြဲကုိ ကိုတိုက္ေမာင္းေခၚသြား၍ လုိက္ပါခဲ့ရဖူးသည္။ ထိုအခ်ိန္က က်ေနာ္ ခရမ္းျပာအပ်ဳိမကို ဇာတ္ေကာင္တည္ထားသည့္ “ခြဲခြာျခင္းရဲ႕ ဒီႂကြသံ” ကဗ်ာကို ေရးသား ၿပီးစီးခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္က ဆရာေခ်ာကဗ်ာေတြကုိ အစုလုိက္ဖတ္ေနရၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း က်ေနာ့္အေပၚတကယ္တမ္း လႊမ္းမိုးမႈ ရွိေနသူက ဆရာေအာင္ေ၀း။ ခရမ္းျပာအပ်ဳိမသည္ ဆရာေအာင္ေ၀း၏ “ယာမဟာဂူဂ်ီ ခင္ေဆြရီ”ကုိ အားက်၍ ဖြဲ႔ႏြဲ႕ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးေဒသမွာ ဥိးဆံုးေရးျဖစ္ခဲ့သည့္ ကဗ်ာျဖစ္သည့္ “ေနညိဳညိဳ ဧရာမငိုနဲ႔” တြင္လည္း ဆရာေအာင္ေ၀း အသံေတြ၊ အသံုးေတြက လႊမ္းမိုးေနသည္။ “ေတာ္လွန္ျခင္းျမင္း႐ိုင္းက ကဆုန္ဆုိင္းေျပးလႊား၊ ငါ့အိပ္ကပ္ထဲက အေၾကာက္တရားအေႂကြေစ့ေတြ လြင့္စင္က်သြားေပါ့” ထိုသို႔ ဆရာေအာင္ေ၀းက က်ေနာ့္ကို လႊမ္းမိုးထားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ဆရာေအာင္ေ၀း ထံမွ က်ေနာ္ ေတာ္ေတာ္ႏွင့္ မထြက္နုိင္ခဲ့။ က်ေနာ့္ ငယ္ဘ၀ကို လႊမ္းမိုးမႈအရွိဆံုး ကဗ်ာဆရာကိုး။ အဓိက သူ႔ကဗ်ာေတြထဲမွာ က်ေနာ္အႀကိဳက္ဆံုးက “ေ၀ဖန္ေရးဆရာႏွင့္ စီးခ်င္းထိုးျခင္း”။ ဆရာေအာင္ေ၀း မဲေဆာက္သို႔ေရာက္ခ်ိန္က က်ေနာ္မရွိ။ စက္တင္ဘာမ်ဳိးဆက္မ်ားကို စစ္သင္တန္းသြားေပးေနရသည္။ ေတြ႔ဆံုျဖစ္လ်င္ ထိုအေၾကာင္းမ်ား ေျပာ၍ ဂါရ၀ ျပဳခ်င္ခဲ့သည္။ ေနာက္ၿပီး “ဒီမိုကရက္တစ္ သ႐ုပ္မွန္၀ါဒ” အေၾကာင္းကိုလည္း နည္းနည္းေတာ့ ေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္ခဲ့သည္။ ထုိ “ခြဲခြာျခင္းရဲ႔ ဒီႂကြသံ” ကဗ်ာကို ကိုတိုက္ေမာင္း အင္မတန္ အားရေၾကနပ္ခဲ့သည္ဟုထင္ပါသည္။ “ခင္ဗ်ားက ဒီကဗ်ာနဲ႔ ကဗ်ာဆရာ ျဖစ္သြားတာဗ်” လိုေျပာဖူးသည္။ ထိုကဗ်ာကိုပင္ ကုိၿငိမ္းေ၀အား ကုိတိုက္ေမာင္းမွ ေပးဖတ္ခဲ့သည္။ သူလည္းပဲ ထိုကဗ်ာကို သေဘာက်ဟန္တူသည္။ ထုိသို႔ျဖင့္ က်ေနာ္က သူတို႔ ၂ ဦးၾကားတြင္ ကဗ်ာဆရာ ျဖစ္၍ သြားပါေတာ့သည္။ ၁၉၉၄။
“ခြဲခြာျခင္းရဲ႕ ဒီႂကြသံ” သည္ လက္လက္ဆက္ဆက္ ခြဲခြာခဲ့ၿပီးကာစ က်ေနာ့္ၿမိဳ႔ကေလးႏွင့္ အေျခခ်ကာစ သူပုန္ ဘ၀ကိုယက္ရွယ္ထားေသာ ကဗ်ာျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚအသံုးျဖစ္သည့္ “ဒီ” ကုိ ေခါင္းစည္း တင္ခဲ့မိေလသလားေတာ့မသိပါ။ ေရလႈိင္းၾကက္ခြပ္ေတြကို လြမ္းသည့္အလြမ္းပါသည္။ ေတာ္လွန္ေရးယံုၾကည္ခ်က္ေတြ ပါသည္။ ထုိကဗ်ာသည္ အေျခခံေဒသ ထိုးေဖာက္သည့္စစ္ခရီးစဥ္အတြင္း ရန္သူ၀ုိင္းပတ္ပိတ္စို႔မႈကို ထိုးေဖာက္ထြက္ရသည့္အခ်ိန္က “ပုန္းတဲ” တြင္ မွတ္စုစာအုပ္ထားခဲ့ရင္း ေဒသခံမ်ား ေတာင္ယာမီး႐ႈိ႕ခ်ိန္၌ မီးခုန္ကူးရင္း ပါသြားခဲ့သည္။ ထိုကဗ်ာနွင့္ အတူ က်ေနာ္ အေျခခံေဒသ ထိုးေဖာက္မႈ စစ္ဆင္ေရးကာလတေလ်ာက္ေရးခဲ့ေသာ ကဗ်ာအားလံုး ပါသြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
ကုိတိုက္ေမာင္းက်သြားၿပီးေနာက္ပုိင္းလည္း က်ေနာ္တို႔ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ ဆက္ထုတ္ျဖစ္သည္။ က်ေနာ္ အေျခခံေဒသ ထိုးေဖာက္ေရးခရီးမထြက္ခင္အထိ ၃ အုပ္ ထုတ္ျဖစ္သည္။ ထုိကဗ်ာမ်ားထဲတြင္ “ၿမိဳ႔ျပကုိ ေနာက္ေဖးေပါက္က ၀င္ခဲ့ျခင္း” ကဗ်ာကို လက္ေတြ႔ခဲ့သည္။
အေျခခံေဒသ ထိုးေဖာက္သည့္ ကာလမ်ားတြင္ေတာ့ ကဗ်ာမ်ားေရးေနသည္မွ အပ ကဗ်ာစာအုပ္မ်ားေတာ့ မထုတ္ျဖစ္ေတာ့။ ထုိအခ်ိန္က က်ေနာ္ေရးျဖစ္ေသာ ကဗ်ာမ်ားသည္ ဆရာေအာင္ေ၀းႏွင့္ ဆရာေခ်ာႏြယ္တို႔ ေပါင္းစပ္ထားသည့္ ကဗ်ာမ်ားသာျဖစ္သည္။ ေက်ာပုိးအိပ္စာၾကည့္တုိက္လုပ္ၿပီး စာအုပ္မ်ားေတာ့ ၀ယ္ဖတ္ျဖစ္သည္။ လေက်ာ္ ေနာက္က်ၿပီး မဂၢဇင္းစာအုပ္မ်ား ၀ယ္ဖတ္သည္။ ထုိအခ်ိန္မ်ားက ျပည္တြင္း စာနယ္ဇင္းတြင္ ေမာ္ဒန္ႏွင့္ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္မ်ားအေၾကာင္း အားေကာင္းေမာင္းသန္ ေဆြးေႏြးေနၾကခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ဆရာေဇာ္ေဇာ္ေအာင္၊ ဆရာခင္ေမာင္ရင္၊ ဆရာေမာင္ၾကည္သစ္ … စသည့္ ထိုအခ်ိန္က အားေကာင္းေမာင္းသန္ ေဆြးေႏြးေနၾကသည့္ ဆရာမ်ား၏ စာအုပ္မ်ားကိုလည္း ၀ယ္ဖတ္ျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္က ထိုဘာသာရပ္ကုိ အဓိကထားတင္ေပးေနသည့္ “သရဖူမဂၢဇင္း၊ စတုိင္သစ္မဂၢဇင္း” ေတြလည္း ၀ယ္ဖတ္ျဖစ္သည္။ သူတို႔ ပံုစံမ်ားကိုလည္း စမ္းသပ္ေရးခဲ့သည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္။ ဆိုပါစို႔ “ပင္လယ္ေရကို ေသာက္မိျခင္း” ကဗ်ာ။ ထိုကဗ်ာတြင္ ေလးေထာင့္ေဘာင္ အနီကို ခတ္ထားသည္။ ထိုေဘာင္ထဲတြင္ေတာ့ စႏၵာ၊ စႏၵာ ဆိုသည့္ စကားလံုးကို အျပည့္ထည့္ေရးလိုက္ေတာ့သည္။ ေအာက္က ကေလာင္အမည္ ညိဳထက္ (လမ္းသစ္ဥိး) ဟု ထုိးလိုက္သည္။ က်ေနာ္ ပို႔စ္ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာဆရာျဖစ္သြားၿပီဟုလည္း ဘ၀င္ျမင့္သြားခဲ့ဖူး ေသးသည္။ ကုိေဖသက္နီကေတာ့ ထိုကဗ်ာကိုေတြ႔ေသာအခါ ၿပံဳစိစိျဖင့္ တုန္႔ျပန္ဖူးသည္။
ေနာက္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးေဒသထဲသို႔ ေရာက္သြားျပန္သည္။ ထိုတြင္လည္း ကဗ်ာမ်ား ဆက္ေ၇း ျဖစ္သည္။ ထိုေနရာတြင္ ကဗ်ာဆရာ ကုိေဌးေအာင္ႏွင့္ ဆံုေတြ႔ရသည္။ သူေရးထားသည့္ “ကမာၻေလာကရဲ႕ သမီးပ်ဳိ” ကဗ်ာကို သူကုိယ္တုိင္ ႐ြက္ျပသည္ကုိ ၾကားခဲ့ရဖူးသည္။ ကဗ်ာ႐ြတ္ဆိုမႈ အေတာ္ေလးကို ေကာင္းသည့္သူျဖစ္သည္။ သမီးေလးေရ …. ဆိုသည့္ အသံကို သူ႐ြက္သြားသည္မွာ သူသာလ်င္ ႐ြက္ႏုိင္မည္ဟုထင္ပါသည္။ က်ေနာ္တိတ္တိတ္ေလး သူ႐ြတ္ဆိုသလို လုိက္႐ြတ္ၾကည့္ျဖစ္သည္။ မေအာင္ျမင္။ ထိုေဒသတြင္ ေရးခဲ့သည့္ကဗ်ာမ်ားထဲမွ “သိက်ိပ္” ကဗ်ာကို က်ေနာ္ ၀ိေရာဓိလြင္ျပင္ကို ေရာက္ေရာက္ျခင္း ထုတ္ေ၀သည့္ ကဗ်ာစာအုပ္တြင္ ထည့္သြင္းေဖၚျပခဲ့ဖူးသည္။ ကဗ်ာဆရာ ကိုလြမ္းဏီကေတာ့ ထိုစာအုပ္ထဲတြင္ ထိုကဗ်ာတပုဒ္ပဲ ကဗ်ာပါသည္ဟု ဦးဂင္ႀကီးကို ေျပာခဲ့သည္ဟု ျပန္ၾကားရသည္။
က်ေနာ္ ၀ိေရာဓိလြင္ျပင္ကို ေရာက္သည္က ၂၀၀၀။ ေရာက္သည့္အခ်ိန္မွစ၍ က်ေနာ္ ကဗ်ာတပုဒ္ကို ေရးသားခဲ့သည္။ “မခ်စ္မႏွစ္သက္သူတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းၿပီးေနာက္” က်ေနာ့္ဘ၀တြင္ အခ်ိန္အၾကာဆံုး ေရးျဖစ္ခဲ့သည့္ ကဗ်ာျဖစ္သည္။ အမွတ္ (၄) တပ္ရင္းတြင္ စတင္ေရးသားခဲ့သည္မွ က်ေနာ့္မိသားစု ေနထုိင္ရာ “ေဟြးႏုကလယ္” ထုိင္း႐ြာကေလးသို႔ ေရာက္သည့္အထိ ေရးသားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုကဗ်ာကို ထုတ္ေ၀ျဖစ္သည္ကေတာ့ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ တြင္မွ ျဖစ္သည္။ ထိုကဗ်ာတြင္ ဆရာေခ်ာႏြယ္ဟန္မ်ား လံုး၀ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနၿပီဟု ေျပာရမည္ျဖစ္သည္။ ကြယ္လြန္သူ ကုိျမင့္ေဇကပင္ ခင္ဗ်ား ကဗ်ာက ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ အရမ္းဆန္လြန္းေနတယ္ ဟု ေ၀ဖန္ခဲ့ဖူးသည္။ ထို႔အျပင္ ထုိကဗ်ာထဲတြင္ ေတာင္ယာရန႔ံမ်ားလည္း ပါ၀င္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။
က်ေနာ္၀ိေရာဓိလြင္ျပင္ကို ေရာက္သည့္အခ်ိန္တြင္ က်ေနာ့္တြင္ ကဗ်ာႏွင့္ပတ္သက္၍ အယူအဆတခု ပါလာသည္။ က်ေနာ့္အေပၚ ျပည္တြင္း ကဗ်ာဆရာမ်ား ေဆြးေႏြးေနသည့္ ကာလေပၚကဗ်ာမ်ားသည္လည္း သက္ေရာက္မႈရွိသည္။ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ကလည္း က်ေနာ့္ကို သိမ္းပုိက္မိေနၿပီ။ သို႔ေသာ္ ကာလေပၚကဗ်ာဆရာမ်ားကို ဖမ္းစားခဲ့သည့္ (သို႔) ကာလေပၚ ကဗ်ာမ်ားကို ျဖစ္ေပၚေစေအာင္ လႈံေဆာ္မႈေပးခဲ့သည့္ ၿမိဳ႕ျပလူအဖြဲ႔အစည္း၏ အေရာင္၊ အရိပ္၊ ရန႔ံမ်ားကို က်ေနာ္ မခံစားခဲ့ဖူး။ ဆုိလိုသည္မွာ က်ေနာ့္တြင္ ၿမိဳ႔ျပေနထိုင္မႈ အေတြ႔အၾကံဳ ေလာက္ေလာက္လားလားမရွိဆိုသည္ပင္ျဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ပင္ ၿမိဳ႕ျပ အာ႐ံုခံစားမႈကို သူတို႔လို က်ေနာ္ရရွိမည္မဟုတ္။ ကဗ်ာဖြဲ႔စည္းမႈထဲတြင္ ပါ၀င္လာမည့္ သေကၤတ၊ နိမိတ္ပံု တို႔သည္လည္း ၿမိဳ႕ျပဘ၀ အေရာင္၊ အရုပ္၊ အနံ႔မ်ား မျဖစ္ႏုိင္။ က်ေနာ္ တကယ္တန္း ျဖတ္သန္း ခဲ့ရသည္က နည္းပညာအရ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေတာင္ယာ၊ ပထ၀ီသေဘာအရ ေတာ္ေပၚေက်းလက္၊ ႏုိင္ငံေရးအရ စစ္ေျမျပင္ေက်းလက္။ က်ေနာ့္ကုိ လႊမ္းမိုးေနသည္က ထိုအေရာင္၊ အ႐ုပ္၊ ရနံ႔မ်ားသာျဖစ္သည္။ ကဗ်ာဖြဲ႔စည္းမႈထဲမွ သေကၤတ၊ နိမိတ္ပံု တို႔သည္ ျပည္တြင္းဆရာမ်ားလို ၿမိဳ႔ျပ အာရံု႐ုပ္မ်ားထက္ က်ေနာ့္ရဲ႔ တကယ့္ ဘ၀ျဖစ္သည့္ ေက်းလက္အာ႐ံုရုပ္ကို ကာလေပၚကဗ်ာအျမင္ျဖင့္ ထည့္သြင္းေဖၚျပရေပမည္။ ဤသည္ကား က်ေနာ့္ရဲ႕ သ႐ုပ္မွန္ဘ၀လည္းျဖစ္သည္။ က်ေနာ္ျဖတ္သန္းခဲ့သည့္ (ထို႔ထက္ပုိ၍ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ ဆိုရလ်င္) က်ေနာ့္ သူပုန္ဘ၀တေလ်ာက္လံုး ေႂကြးေမြးလာခဲ့ရသည့္ ေတာင္ေပၚလူထုႏွင့္ ေတာင္ေပၚ ေက်းလက္ကုိ ကဗ်ာေရးသူတဦးအေနျဖင့္ ေက်းဇူးဆပ္ရာလည္း က်မည္ျဖစ္သည္။ ေနာက္တခုက ကဗ်ာရဲ႕ ေစတနာအပုိင္း။ က်ေနာ့္အေပၚ လႊမ္းမိုးခဲ့သည့္ ကဗ်ာအယူအဆမ်ားတြင္ “ညစ္ပတ္သည့္ ကဗ်ာ” အယူအဆသည္ အလႊမ္းမိုးဆံုးျဖစ္သည္။ သူ႔ဆိုလိုခ်က္က ကဗ်ာမ်ားတြင္ ေတာ၊ ေတာင္၊ သဘာ၀ေတြရဲ႕ သာယာညႇင္းသြဲ႔သည္ အလွအပမ်ား၊ ရွင္းသန္႔မႈမ်ား၊ နန္းေဆာင္ထဲက လူေတြရဲ႔႕ ဘ၀ေတြရဲ႔ အလွအပေတြနဲ႔ ရွင္းသန္႔ေနသည့္ ကဗ်ာမ်ားထက္၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမား၊ သာမာန္လက္လုပ္လက္စားမ်ား၏ ေခၽြးေတြ၊ လုပ္ငန္းခြင္ထဲက မသာယာမႈေတြ၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ဘ၀အေတြ႔အၾကံဳထဲက ေပါက္ကြဲထြက္လာတဲ့ စကားလံုး ၾကမ္းၾကမ္းေတြနဲ႔ ညစ္ပတ္ေပေရေနတဲ့ ကဗ်ာေတြေရးၾကမယ္ ဆုိသည့္ အယူအဆပင္ျဖစ္သည္။ ဆရာႀကီး ဒဂုန္တာရာ၏ “ကာရံမဲ့ခ်င္မဲ့၊ အဘိဓမၼာ မမဲ့နဲ႔” ဆုိသည့္ အယူအဆကုိလည္း လက္ကုိင္ျပဳသည္။ က်ေနာ့္ရဲ႔ ဘ၀လည္းျဖစ္သည့္ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးအေတြ႔အၾကံဳေတြဟာ က်ေနာ့္ကဗ်ာရဲ႔ အေၾကာင္းအရာေတြျဖစ္လာေတာ့သည္။ ထိုသို႔ျဖင့္ ၂၀၀၀ ေနာက္ပုိင္း က်ေနာ္ေရးသည့္ ကဗ်ာမ်ားသည္ ဆရာေမာင္ေခ်ာႏြယ္ရဲ႔ဟန္ေတြ၊ ေပါက္ကြဲမႈေတြ၊ ေတာင္ယာနဲ႔ ေတာင္ေပၚေက်းလက္သေကၤတေတြ၊ ေတာ္လွန္ေရးနဲ႔ ေတာ္လွန္ေရးအေတြ႔အၾကံဳေတြ ေပါင္းစပ္ပါ၀င္သည့္ ကဗ်ာမ်ားကို ေရးျဖစ္လာေတာ့သည္။ ဤသည္ပင္ က်ေနာ့္ရဲ႕ ကဗ်ာဟန္ျဖစ္လာေတာ့သည္။
ျပန္စဥ္းစားမိသည့္မ်ားကို ခ်ဳပ္ၾကည့္လိုက္ေသာအခါ က်ေနာ္သည္ ျပည္တြင္းထဲက ကဗ်ာဆရာ ျဖစ္လာသူေတာ့မဟုတ္။ သူပုန္လုပ္ရင္း ကဗ်ာေရးလာခဲ့သူျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ျဖင့္ ကေလာင္တလံုးပုိင္ဆုိင္ လာျခင္းျဖစ္သည္။ က်ေနာ့္ကုိယ့္က်ေနာ္ “သူပုန္ကဗ်ာဆရာ” စစ္စစ္ဟု ေတြးမိလာသည္။ အမွန္က “သူပုန္ကဗ်ာဆရာ” ဟူသည္က မိမိကိုယ္ကို ဇန္းတင္ျခင္းျဖစ္သည္။ အရင္းအတုိင္းေျပာရလ်င္ က်ေနာ္သည္ “ေတာင္ယာဇနပုတ္ထဲက ကဗ်ာဆရာ”
ညိဳထက္ (လမ္းသစ္ဦး)
